Hôm nay chủ nhật, ngày 15 tháng 12 năm 2019
TƯ TƯỞNG THỊ DÂN (10/08/2019 11:42 AM)
ĐÀM LAN

Tản Mạn 
Một xã hội thường được xây dựng và vận hành trên nền những dạng tư tưởng khác nhau.



Có tư tưởng triết học, tư tưởng quán chiếu, tư tưởng hoạch thẩm, tư tưởng thị dân, có tư tưởng duy mỹ duy ý chí duy tâm duy cảm duy lĩnh… Mỗi loại hình tư tưởng lại cầm nắm điều khiến một số trạng thái cuộc sống, tạo nên những hiệu ứng hệ quả và tương tác.
 
Phạm vi bài viết này không nhiều tham vọng soi chiếu mọi góc độ, mà chủ tâm “kẻ rạch” cái tiêu đề đã ngỏ kia. Tại sao lại gọi là “Tư tưởng thị dân”. Trước tiên tạm đôi ba đường lý giải cái chữ “thị” đã nhỉ.
 
Đầu tiên liên tưởng đến “thị” là những khu chợ, nơi đô hội bán mua, nơi phô bày đa dạng kiểu dáng màu sắc và cũng là nơi nhốn nháo nhộn nhịp nhập nhoạng nhiều bất kể. Cái “thị” thứ hai là chỉ phái nữ, với tất cả những loại tính cách đặc trưng của phái nữ thì đã bộc lộ một phần hàm ý. Cái “thị” thứ ba nghĩa là nhìn bằng mắt, mà nếu chỉ nhìn được bằng mắt thì có nghĩa chỉ là những biểu vật cụ thể để cầm nắm sờ.
 
Qua vài nét điểm trên có lẽ ai cũng đã hình dung hàm ý của khái niệm “Tư tưởng thị dân” là thế nào. Vâng, đó là tính đám đông đô hội xô bồ có khi chen lấn, đó là tính xốc nổi nông cạn bóng sắc đo đếm vụn vặt và cả đố kỵ, điển hình hơn cả là tính “quy đổi” hầu hết mọi giá trị cuộc sống ra hình khối của giá trị vật chất. Vậy nên tính vị lợi là sự đặc trưng của loại hình tư tưởng này. Và nó cũng quá phổ biến đến mức ta phải gọi nó là “đại chúng”.
 
Vấn đề ở đây không phải là sự xét nét dở hay sai đúng, bởi những yếu tố này luôn đan lồng vào nhau trong mọi hình thái, khác nhau là đáp số hệ quả hay hệ lụy mà nó đưa ra. Điều quan trọng và rất tối cần là “nhận diện”. Khi ta nhận diện được hệ tư tưởng đối phương, bằng vào tâm thế thích ứng và chủ đạo, ta có thể đưa ra cách ứng xử phù hợp. Nếu không nhận diện được đúng mức, sẽ dễ bị nhầm lẫn, đánh giá đối phương quá cao hoặc quá thấp, và đương nhiên sẽ khiến mình ứng xử bất cập. Tuy nhiên, cũng khó mà mặc định hình thế rõ rệt để có thể nhìn ra ngay, ít nhất cũng phải qua vài ba cuộc tiếp xúc trao đổi. Nhưng nếu để ý sẽ thấy có một nét khá rõ, đó là tính “trào lưu”. Chính vì chỉ thực tại bằng mắt nên dễ bị cuốn theo trào lưu mà không hiểu có đúng đắn hay có hợp với mình hay không.
 
Thường thì trong cuộc sống người ta luôn xảy ra những va chạm mâu thuẫn tranh cãi bởi những cái nhìn không cùng chiều, những hành xử bất hợp lý và luôn dẫn đến một kết cuộc không như ý. Tất cả những hành vi của mỗi người đều dựa trên nền tảng tư tưởng của người ấy. Nên nếu nhận diện được tư tưởng lý giải được hành vi và cộng với sự nhạy bén thì cách đối ứng khả năng dễ chịu và hiệu quả cao hơn, ít nhiều cũng tránh được phần lớn thương tích cho cả hai phía.
 
Tư tưởng thị dân như là một lối miêu tả trực diện những hình thái sống thông thường nhất. Ở đó các góc độ bản năng và cảm xúc được diễn ra với những hình thức hồn nhiên tùy ứng nhất. Bởi ít đạt độ sâu về sự thẩm cảm ý thức và hiệu chỉnh, sự gọt giũa những bản chất hành vi để đưa giá trị một con người đến mức văn minh thấu đáo luôn là một tiến trình song hành với đời sống. Thường các mô hình châm biếm từ các loại hình nghệ thuật đưa ra phần lớn là nhắm đến đối tượng tư tưởng thị dân này, với thiện ý là xây dựng và loại bỏ dần những hành vi tùy tiện luôn gây ra những thiệt hại nhiều mặt. Cuộc sống sẽ nhiều điều tốt đẹp và lành thiện hơn nếu mỗi người có ý thức cân đối bản thân với những nhu cầu, có sự trầm tĩnh để suy xét mọi góc độ mọi đối tượng giao tiếp hàng ngày qua những mối quan hệ thân sơ. Nhận diện và điều chỉnh luôn luôn và mãi mãi là những kỹ năng tối cần trong cuộc sống. Bên cạnh đó là sự tự nhận biết bản thân rằng mình đang ở cung bậc nào trong những vai trò tham gia vận hành trong bộ máy khổng lồ mang tên “cuộc đời”. Sẽ không thể và không bao giờ có một xã hội vươn lên nếu cứ mặc nhiên tồn tại “tư tưởng thị dân rất bản năng và tùy tiện cảm xúc”. Cho dù không thể hoàn toàn không thể lược bỏ những tất yếu hiển nhiên của các góc dộ con người, nhưng nâng cấp ý thức và điều vận những trạng thái để hoàn thiện mỗi cá nhân trong phạm vi ứng xử văn minh là những khả năng rất có thể. Hãy cho chúng ta được phép tự hào khi được sống trong một môi trường gạn lọc dần những tạp chất. Chẳng mong mỏi điều gì to tát cả, chỉ mong sao những con người bình thường ngày càng biết sống đẹp với nhau hơn.
 
ĐÀM LAN
 
 Trở về
Các bài viết khác:
NƯỚC VỀ (Phần 5) (15/12 17:27:52 PM)
SÁNG NAY SÀI GÒN (09/12 02:53:01 AM)
NƯỚC VỀ (4) (08/12 14:50:36 PM)
NƯỚC VỀ (3) (03/12 04:12:15 AM)
NƯỚC VỀ (2) (21/11 07:07:21 AM)
NƯỚC VỀ (1) (14/11 03:14:03 AM)
CHIẾC KHĂN (12/11 01:08:14 AM)
THƯ XA (13/10 11:00:42 AM)
MÁU CHẢY RỜI TIM (11/10 04:57:14 AM)

TIN MỚI

TIỆN ÍCH
Giờ tại Sydney

TỶ GIÁ
Nguồn: vnexpress.net
Quảng cáo Quảng cáo

Dành cho quảng cáo